بورس تهران در پايان معاملات ديروز در ششمين روز كاري خود در سال جديد، در پي رشد 191 واحدي شاخص، پس از 50 ماه بار ديگر به مرز 13 هزار واحد وارد شد؛ شاخص بورس كه در ابتداي سال 88 در سطح كمتر از 8هزار واحد قرار داشت، پس از بهبود چشم‌انداز اقتصاد جهاني طي سال گذشته و در پي جهش قيمت‌هاي جهاني، شاهد ثبت ميانگين بازدهي 4/57 درصدي براي سرمايه‌گذاران و قرارگرفتن شاخص در سطح 12 هزار و 537 واحد بود. هر چند رشد قيمت‌هاي جهاني به طور رواني تاثير بسزايي در جهش شاخص بورس داشت، اما نبايد از عامل سياست‌گذاري اقتصادي دولت در بازارهاي پول و مسكن و جذاب‌سازي بورس براي سرمايه‌گذاري گذشت.در حال حاضر هر چند شاخص بورس تا بالاترين سطح تاريخي خود تنها 750 واحد فاصله دارد، اما بايد توجه داشت كه اين شاخص به دليل تغيير در نحوه محاسبه، قابليت مقايسه با مقادير خود در سال‌هاي گذشته را ندارد. در واقع شاخص فعلي در صورت ثبات نحوه محاسبه، اكنون در سطحي بسيار پايين‌تر از ارقام فعلي قرار مي‌گرفت و تا ركورد تاريخي خود كه اكنون به طور واضح مويد حبابي شدن شاخص در آن زمان است، فاصله زيادي مي‌داشت. پس از گذشت 5 سال و عبور شاخص از مرز 13هزار رخ داد بازگشت شاخص موميايي شده گروه بورس- زهرا مجتهد: شاخص كل بورس اوراق بهادار تهران در اولين روز كاري هفته جاري از مرز 13هزار واحد عبوركرد و به رقم 13هزار و 136واحد رسيد. رشد شاخص به بالاي رقم 13هزار واحد، يادآور تجربه 13هزار واحدي اين شاخص در سال 83 است. شاخص كل در 24 تير ماه 83، به بالاي 13هزار واحد رسيد و در تاريخ 14 مرداد ماه همان سال به ركوردي معادل 13هزار و 882واحد دست يافت. در آن سال حدود هفت ماه رقم 13هزار واحدي براي شاخص كل دوام پيدا كرد. اما در 18 بهمن ماه همان سال شاخص به مرور با كاهش 882واحدي مواجه شد و اين مقاومت در تاريخ ياد شده در شاخص از بين رفت. اگر چه تغييرات شاخص فعلي با شاخص سال 83 به دليل تغيير مبناي محاسبه شاخص در تاريخ 16 آذر ماه 87، قابل مقايسه نيست، اما اين مقايسه با توجه به آنچه در حافظه تاريخي فعالان بازار عموميت يافته انجام مي‌شود. بدين ترتيب تا قبل از تغيير در مبناي محاسبه شاخص، مولفه بازده نقدي در رقم شاخص لحاظ نمي‌شد و همين امر باعث مي‌شود تا مقايسه درستي در اين باره حاصل نشود. به بيان ديگر شاخص فعلي در سطحي بالاتر از مقدار پيشين خود محاسبه مي‌شود. بهترين فصل بازدهي بورس اكنون با توجه به اينكه فصل زمستان سال 88 جزو بهترين زمستان‌ها و همچنين اسفند ماه سال 88 جزو بهترين اسفندماه‌هاي تاريخ بورس بود اين روند در سال جاري نيز ادامه داشته، بدين صورت كه بازدهي بورس در زمستان سال قبل بالغ بر 2/11درصد و در اسفند ماه به تنهايي 5/6درصد بازدهي بود. اين در حالي است كه در 6 روز كاري فروردين ماه سال جاري نيز شاخص كل با رشد 600واحدي مرز 13هزار واحد را رد كرد. اين حركت شاخص نمايانگر وضعيت بسيار مثبت بازار است به طوري كه تمام بزرگان بورس با صف خريد روبه‌روبودند. فروردين رويايي شاخص كل از ابتداي سال جاري تا روز گذشته بازدهي 8/4درصدي را براي خود به ثبت رساند كه اين بازدهي نيز براي بورس تهران قابل تامل است. در واقع بورس تهران در فروردين ماه سال 82، بالاترين بازدهي خود معادل 1/6درصد را رقم زده است كه اگر اين روند براي شاخص بورس طي ماه جاري (با توجه به اينكه 13 روز كاري از اين ماه باقي مانده) ادامه يابد، بورس امسال از فروردين ماه سال 82 كه از آن به عنوان «فروردين رويايي» ياد مي‌شود، سبقت خواهد گرفت. تحولات به همراه ورود نقدينگي در جريان تحولات و تغييرات بورس طي سال جاري ورود نقدينگي به بازار به صورت محسوس قابل مشاهده است. اين امر از ركود بازارهاي رقيب از جمله مسكن و طلا نشات گرفته است كه با توجه به اينكه هنوز بسته سياستي بانك مركزي نيز ارائه نشده و نرخ بهره‌هاي بانكي از روال گذشته تبعيت مي‌كند بنابراين هجوم نقدينگي به بازار سهام قوت گرفته است. بازگشت شاخص به 5 سال قبل بازگشت عدد شاخص به بيش از پنج سال گذشته، آن هم در ابتداي فصل بهار به عوامل متعددي وابسته است. به هر رو «سالي كه نكوست از بهارش پيداست...» و بايد ديد كه با توجه به اينكه صنايع مختلف امسال در آستانه اجراي طرح تحول اقتصادي هستند و از سوي ديگر اجراي طرح تحول اقتصادي نيز پيش روي سرمايه‌گذاران است، آيا روياي يك فروردين رويايي ديگر از نزديك شدن به واقعيت دور مي‌شود؟ اما ديروز با رشد يك‌باره نزديك به 200واحدي شاخص كل كه از تاثير نمادهاي بزرگي مانند «اخابر»، «شپنا»، «وپارس»، «واميد»، «خساپا» و «وتجارت»، «وغدير»، «وكار»، «ومعادن» و «فولاد» صورت گرفت مي‌توان دريافت كه فعالان بازار به تمام بزرگان بازار نظر داشته و وجود صف‌هاي خريد از ديگر نشانه‌هاي اقبال بازار سهام است كه در اين فصل براي بورس اتفاق افتاد. سردرگمي در بازار خوب! اما بهبود بازدهي بازار سهام در نهايت توجه عموم را به خود جلب كرده است. اين توجه و اقبال در شرايطي كه ضعف دانش مالي در بازار وجود دارد، منجر خواهد شد كه تازه‌واردها به اين بازار سردرگم شوند و اين سوال كه چه سهمي بخريم و از كجا شروع كنيم؟ در اذهان عموم مطرح مي‌شود. رشد قيمت‌ها و عوامل موثر اما كارشناسان بازار درباره رشد قيمت‌ها و عوامل موثر بر اين بازار نظرهاي متفاوتي دارند. در خصوص تاثيرپذيري بازار سهام از بازارهاي جهاني، شاهين چراغي به خبرنگار ما گفت: رشد قيمت‌هاي جهاني مس، فولاد و نفت به طور قطع بر بورس ما تاثير مي‌گذارد. وي معتقد است كه مثبت شدن قيمت‌ها در بازارهاي جهاني ميزان بيشتري منابع مالي را به سمت بورس تهران سوق مي‌دهد. اين كارشناس بازار سرمايه به مولفه ديگري در خصوص رشد بازار سهام اشاره كرد و گفت: پيام مقام معظم رهبري مبني بر سرمايه‌گذاري‌ در بورس‌ها خود به تنهايي مي‌تواند عامل بهبود و رشد وضعيت بازار باشد. وي افزود: ما هيچ وقت اظهارنظر روشني از سوي سران نظام در خصوص بازار سهام نداشتيم، اما اين پيام مي‌تواند مولفه بسيار خوبي براي افزايش توجه سرمايه‌گذاران به بورس و حلول يك ديدگاه مثبت براي سرمايه‌گذاري در اين بازارها باشد. چراغي خاطرنشان كرد: امسال، سال خوبي را براي بورس تجربه خواهيم كرد. اين در حالي است كه با تغيير نحوه محاسبه شاخص و ورود شركت‌هاي بزرگ در بورس كه اثر آنها در بازار زياد است، در روند شاخص كل نيز آثار مثبتي مشاهده خواهيم كرد. برگشت‌پذيري شاخص اما در اين ميان يكي ديگر از كارشناسان بازار سهام معتقد است كه شاخص كل پس از سپري كردن رشدهاي خود به حالت عادي باز مي‌گردد. محمد مهدي ناسوتي فرد روند رشد شاخص را ادامه‌دار ندانست و به خبرنگار ما گفت: شاخص كل در اين شرايط دوام نمي‌آورد و بحث اصلي در رشد شاخص به رشد قيمت‌هاي جهاني در بازار برمي‌گردد. وي تصريح كرد: در تعطيلات نوروز رشد 100دلاري قيمت جهاني بيلت فولادي و همچنين تعيين قيمت سنگ‌آهن متناسب با قيمت فولاد به اين موضوع منتهي شد تا نه تنها اين موضوع بر توليدكنندگان فولاد اثر بگذارد بلكه تامين‌كنندگان فولاد نيز از اين بابت منتفع شوند. ناسوتي‌فرد خاطرنشان كرد: نمادهاي چادرملو، گل‌گهر، سرمايه‌گذاري اميد، معادن و فلزات و ... همه به شكل مستقيم و غيرمستقيم به تغيير قيمت‌هاي جهاني فولاد وابسته هستند و همانطور كه از ابتداي سال جاري شاهد آن هستيم، همزمان قيمت اين نمادها با هم به حركت درآمد و شاخص كل عملا مثبت شد. وي ادامه داد: در قيمت مس نيز همين امر رخ داد و رشد قيمت‌هاي جهاني ناخودآگاه روي بازار سهام اثر مثبت گذاشت. مديرعامل كارگزاري بهگزين افزود: اين عوامل به همراه اين مطلب كه فروشندگان سهام در اوايل هر سال كمتر هستند، باعث رشد شاخص‌ و قيمت‌ها در بازار شد. اين كارشناس گفت: از سوي ديگر نماد «اخابر» نيز در كنار ديگر سهام در رشد شاخص اثر گذاشت و بازار در مجموع وضعيت مناسبي را به خود گرفت. وي خاطرنشان كرد: به طور قطع در صورت ادامه اين شرايط، بازار بايد كنترل شود و احساسات از بازار دور شود؛ چرا كه تا الان بازار رشدهاي خوبي را داشته و زمان آن رسيده كه با آرامش بيشتري حركت كند. اعلام سودهاي مطلوب از سوي شركت‌ها در همين حال رضا بختياري يكي ديگر از كارشناسان بازار به اعلام پيش‌بيني‌هاي درآمد مطلوب از سوي شركت‌هاي بورسي اشاره كرد وگفت: با توجه به اينكه نرخ سود بانكي و اوراق مشاركت در مقايسه با بازدهي بورس عدد پاييني است، بنابراين ضمن مطلوب بودن وضعيت شركت‌ها و ورود بازيگران جديد به بازار، بازار سهام از استقبال بيشتري برخوردار است. وي ادامه داد: حفظ قيمت نفت در بالاي 70دلار در شرايط بحراني سال گذشته و همچنين رشد قيمت جهاني فلزات نيز مي‌تواند عامل رشد قيمت‌ها در بورس باشد. وي به سياست‌هاي ضد رشد در بخش مسكن اشاره كرد و اظهار داشت: ركود بازار مسكن و نبود سهام عمده دولتي براي واگذاري به بخش خصوصي و همچنين كمبود سهام در بازار جملگي باعث ايجاد يك نگاه مثبت در بورس تهران شده است. تعادل تا اواسط هفته از سوي ديگر يك كارشناس بازار سرمايه با اشاره به اينكه سال 89 سالي به ياد ماندني از نظر رشد براي بورس خواهد بود، گفت: ورود نقدينگي و صف‌هاي سنگين خريد و رشد قيمت در بازار‌هاي جهاني دو دليل عمده رشد 191 واحدي ديروز شاخص است. مجيد اصلي در گفت‌وگو با فارس درباره رشد 191 واحدي شاخص اظهار داشت: رشد خوب قيمت برخي كالا‌ها از جمله مس و فولاد و روي در بازارهاي جهاني طي هفته گذشته با توجه به تاثيرپذيري بازار سرمايه كشور از فلزات اصلي و «ورود نقدينگي» و «فشار خريد» دو دليل عمده رشد شاخص بازار در نخستين روز كاري هفته بود. وي درباره هيجاني بودن اين رشد گفت: رشد در بازارهاي جهاني كاملا منطقي بوده و با توجه به اينكه در زمستان سال گذشته بازار افت زيادي داشت، اين رشد، افت در زمستان را خنثي مي‌كند. اصلي ادامه داد: اين نكته را بايد در نظر‌گرفت كه بازار به سرعت به تعادل خواهد رسيد، زيرا سرمايه‌گذاران به سود 10‌درصدي قانع بوده و دوباره فروشنده زياد خواهد شد. اين كارشناس بازار سرمايه درباره پيش‌بيني بازار در روز‌هاي آتي نيز خاطرنشان كرد: بازار تا اواسط هفته به تعادل خواهد رسيد و پس از چند روز استراحت در هفته آينده با منطق بيشتري تحليل و تصميم خواهد‌گرفت. اصلي يكي از دلايل رشد بازار در هفته گذشته را رشد قيمت بازار جهاني دانست، ولي خاطرنشان كرد: در هفته اول هر سال چون تعداد فروشنده‌ها كم است، افرادي كه به تعطيلات نرفتند و در تهران حضور داشتند، سهم خريداري مي‌كنند. به گفته وي، اين روند در هفته سوم سال يعني هفته جاري نيز با شدت بيشتري ادامه يافته، ولي در هفته آينده به تعادل مي‌رسد. اين كارشناس بازار سرمايه تاكيد كرد: سهامداران بايد در مورد تصميم‌گيري‌هاي خود براي خريد سهام تحليل داشته باشند، زيرا در هفته اول كاري به دليل عدم عرضه و صف‌هاي خريد سنگين، سهامداران مجبور به خريد سهام كم پتانسيل و كم ارزش مي‌شوند. وي در پايان افزود: اين مسائل باعث ايجاد حباب قيمتي خواهد شد، بنابراين نياز است كه سهامداران بر اساس تحليل به خريداري سهم بپردازند.

روزنامه دنياي اقتصاد - 15 فروردين 1389